la question de mayotte

Shikomori
Yewaziri wahe zehabari zapvondze nguhakikisho uka Maore ya Komor
Harumwa yeniya yovundza wodzima wahe Komor, yemadhwamana wa Maore wasaribiwa hamara yasaya wapuwe ngayo ya nyumeni yondjiya howu farantsani. Ngasina mfumo, ika nde tareh 18 ya avril, lebaraza djimla la Maore livoti hatwa yawutsaha yesirkali ya Farantsa yinike Maore surwaya yaki shariya sawa neya ya Lainyo yirongolwao departman hawu ntsi zindrwadji ziliyo harumwa ze amdri zahe Farantsa. Zinu kazidjala howinguni zadjivuriza, amma randzi nde tareh 21 yafevriye mwaha 2007 yani mwaha djana, yemawakala wa Farantsa wavoti shariya sho ruhusu yeka Maore ngazitsahawo, yidjuwe yihundre yedaradja yinu. Izo nde zadjiri yedjumwa yadjuzi yiho Maore. Kazidja kaza yapvo emana omwezi wa mars hawu avril mwaha 2009, voti ya referandom ngedjo urendeha yiho Maore, ili owakazi wa Maore wadji tamke. Yemadhwamana wa Maore kwatsu lala, walawa randzi ndayapvo hwenda Farantsa wafwariye ena wofwarilwa no Maore yirendehe Farantsa. Henamna ye Farantsa yabaliya zehabari zinu, hama yidiwaza wokweli wahe Maore ikawo shinu ipande shahe ardhwi ya Komor; Maore yo yashi Komor randzi ndapvo trasi hata pvo masihu. Wolemengu kamil kodja parowaza Maore itso Maore ya Komor. Handisa yedjumwi yamadola udja lekungu manyo lahe zentsi zaki arabu udja marengwe manrwadji yahe duniya koyadjo hamba wodzima wa Afrika hawu lekungumanyo laki silamu, kapvatsi mdru yaparo hamba Maore yinu ya Farantsa. Yibakiya ze dawula zombili, Komor na Farantsa ukantsi pvadzima wa hadisi womhima wunu ili uparihaniha shawiri mwafaka lidjo ufayi zedjanibu piya zapasiwa ne lesuala linu. Ye Farantsa yihondrana na lawama zindji harumwa yemarengwe mahuwu yahe duniya uhusu lesuala la Maore; kayitsu ladhimu yibaki yenamna yinu dahari. Farantsa, dawula mwandzani wahanda mwe Komor harimwa miva mindji yandisa tumo, ankiba, mali na zasaya. Iyo nde mana pvoko kayitsu ladhimu lesuala la Maore libaki enamna liliyo wala ye Komor yi turuku yemipaka yahayo. Iyo nde mana pvoko fardhwi zedawula zombili zindjiye mahadisini banda zayidi yamaha 30 yamvurano wedukuni bayishe wakati ye Komor yowuheza ledji. Usoni mwazinu zontsi, bayishe maha mindji yesiyasa (diplomasi) yapvondze ya Komor yika ndemevu, mbapvi zatwamaya zandisa uheleya ye Komor. Mfano: "Hayina uliyo Maore uwo nge ohawo", hama nde hali yazambiya owatrangazdji djana mfumtsanu yiho Larinyo, yewaziri wahe zehabari zapvondze no mshirikiyano wa Komor Ahmed Ben Saïd Jaffar. Yemhuwu wahe diplomasi ya Komor yaka harimwa msafara wahazi yilo Larinyo randzi nde mfumdraru hata uwaswili lelo yahowa, heleza owatrangazadji wahe lesiwa la Larinyo uka ye dawula ya Komor kayidja tosheha. "Yohalali pvowasi djuwu, hendjeza zinu bwana Jaffar, yarudi yendjeza ukaya : "lesiwa la Maore ikawo yinu mbidi yahe ardhwi ya Komor kalina ukiri likaye laki Farantsa". MH Wakombe wayili wa Mohamed Bakar wahundru makazi yasiyasa larinyo Wayili mengoni mo wandru 22 wadungana na Mohamed Bakar uwaswili Larinyo, wakubaliwa utrazi wa siyasa ne dawula ya Farantsa yiho Larinyo. Uhusu Mohamed Bakar waye raha ledumba likawo kubali hawu liharaye makazi yasiyasa kalidja dji tamka. Wandru sita waharaziziwa yemakazi yasiyasa yanu amma raha karidja shinda udjuwa yeka ngwadjo huredjeziwa hunu Komor. Omkubaliwa makazi yasiyasa yawandru mayiliwahahe ngazitriyawo Mohamed Bakar twamani yaohundra yemakazi yanu usoni mwe dawula ya Farantsa. Yizo zahisa zafanyiha ngazi wonesawo yezidjawo. Ye dawula ya Komor raha kayidja djitekeleza uhusu ze habari zinu amma kayidja lala utsaha Mohamed bakar yaredjeziwa. Ye mhuwu waho wakayidi wa Ndzuwani ngu tuhumlwa na unyanganyifu wa mali zahe dawula, mdrwawo hitswa, udjewiri wa surwaya zindji na hadi zindji usoni mo wakazi wa Ndzuwani. (zinu habari zarengwa usoni mwe AFP, shirika la matrangazo laki Farantsa)

alwatwan